Van kinds af aan ben ik slechthorend, waarschijnlijk al sinds mijn geboorte. Ik kan mij vaag herinneren dat ik hoortoestellen kreeg, maar een leven zonder hoortoestellen en zonder slechthorendheid ken ik niet.
Ik heb altijd regulier onderwijs gevolgd en heb, buiten mijn hoortoestellen, nooit specifieke aanpassingen gehad. Op de middelbare school en op de universiteit wisten veel docenten niet dat ik slechthorend ben, ik deed altijd gewoon mee met de lessen en haalde goede resultaten. Ik wist niet beter, ik heb mijzelf strategieën aangeleerd om mijn omgeving voldoende te verstaan. Ik maakte gebruik van spraakafzien, lette dus altijd goed op en zorgde dat ik zoveel mogelijk vooraan zat of in ieder geval goed zicht had op de docenten. Daarnaast was ik inmiddels bedreven in het aanvullen van woorden die ik niet volledig verstond, en kon ik ook als ik woorden miste meestal toch de essentie wel uit een verhaal of vraag halen.
Uiteindelijk ben ik tijdens vergaderingen op mijn werk solo-apparatuur gaan gebruiken, mijn eerste kennismaking met extra ondersteuning in samenwerking met mijn hoortoestellen. Ongeveer zeven jaar geleden heb ik mij om laten scholen tot leerkracht basisonderwijs. Dat dit werk een zeer complexe luisteromgeving met zich meebrengt, daar was ik mij niet van bewust. Ik heb mij nooit laten beperken door mijn slechthorendheid.
Zowel tijdens de opleidingslessen als tijdens mijn stage is mijn slechthorendheid nooit een onderwerp van belang geweest, het was gewoon zo en het leek mij niet te belemmeren in mijn ontwikkeling tot leraar. Leek, want achteraf gezien denk ik dat ik best het een en ander gemist heb en energie niet volledig heb kunnen benutten voor de inhoud van het vak.
Inmiddels sta ik alweer een aantal jaar met heel veel plezier voor de klas. Ook daar pas ik vaak zonder dat ik het bewust doorheb allerlei strategieën toe om mijn slechthorendheid te compenseren.
Twee jaar geleden was ik toe aan nieuwe hoortoestellen, dit was een hele zoektocht. Uiteindelijk ben ik naar het audiologisch centrum verwezen en sinds afgelopen zomer heb ik hoortoestellen uit de buitencategorie die goed bevallen. Het audiologisch centrum was zeer verbaasd dat ik met mijn gehoorverlies zonder verdere aanpassingen dan mijn hoortoestellen voor de klas sta. Ik had de roger on en ook de roger tabel mics geprobeerd in de klas, maar deze brachten zoveel geluid ongefilterd en niet te herleiden qua herkomst binnen, dat dit geen werkbare optie was. Alleen in zeer gestructureerde luistersituaties zoals een vergadering had de roger on meerwaarde. Ik dacht dat hiermee de mogelijkheden klaar waren en werkte in de klas zo goed en zo kwaad als het ging maar zeker met veel plezier door met alleen mijn hoortoestellen.
Het audiologisch centrum verwees mij naar PlanPlan, om de mogelijkheden te onderzoeken om mij te helpen de luisteromgeving beter behapbaar te maken voor mij. Toen Andrea op bezoek kwam in de klas, herkende zij direct de strategieën die ik inzet om met mijn gehoorbeperking om te gaan. Ik loop naar kinderen toe, ik moet ze aankijken als ze tegen mij praten en kan dus niet verstaan wat er achter mijn rug gezegd wordt. Kinderen moeten soms hun vraag of antwoord herhalen.
Het aangeven van welke kant iets komt is lastig, ik moet goed zien waar geluid vandaan komt voor ik het kan plaatsen. Tijdens leeslessen kan ik vaak wel invullen of een leerling correct leest, maar zeker weten doe ik dat niet altijd, daarvoor moet ik 1 op 1 met een kind werken zonder aandacht voor de rest van de klas. Ik ben eigenlijk de hele dag continue aan het kijken, luisteren, bijstellen, invullen, checken of mijn invulling klopt, weer kijken, luisteren, veel lopen.
Dit alles ben ik gewend, maar kost veel energie. Energie die ik nu moet gebruiken voor randvoorwaarden in het verstaan, in plaats van dat ik deze kan inzetten voor inhoudelijke lessen. Hiermee doe ik zowel mijn leerlingen als mezelf tekort.
Tijdens de proefdag van PlanPlan heb ik ervaren wat het doet als geluid gericht via mijn hoortoestellen binnenkomt, en vooral als ik daar zelf de regie over voer. Ik hoef antwoorden van leerlingen niet meer aan te vullen in de hoop dat het klopt, ik kan leerlingen verstaan zonder dat ik gebruik hoef te maken van spraakafzien, en ik kan ook de zacht pratende leerlingen verstaan zonder dat ik naar ze toe hoef te lopen.
Leerling kunnen hun denkstappen/gevolgde procedures verwoorden, die ik tegelijkertijd op het bord kan schrijven, zonder dat ik mij steeds om hoef te draaien omdat ik ze anders niet versta.
Daarnaast merkte ik wat een verschil het is als ik niet steeds alert hoef te zijn of ik iets mis, maar dat ik zelf kan kiezen of ik luister of bewust even afstand neem. Als het nodig is dat ik iets versta, kan ik de microfoon inschakelen, als dat niet nodig is, kan ik even een luisterpauze nemen en zo mijn energie sparen. De zekerheid dat ik indien nodig mijn leerlingen kan verstaan, zonder naar ze toe te hoeven lopen of heel gericht te kijken en in te vullen, geeft rust voor mij en daarmee ook voor de klas.
Ik hoop dat ik hierdoor nog veel jaren met veel plezier en energie voor de klas kan staan.