Leven en werken met een gehoorprobleem doe je nooit alleen. Het kan bij momenten frustrerend, irritant of lastig zijn. Anne Dubois en Tamara Dijkstra, de initiatiefnemers van Anders Horen, hebben de wens om een samenleving te creëren voor mensen met een gehoorprobleem én hun omgeving, waarbinnen iedereen mee kan blijven doen. Zij zetten hun onafhankelijke kennisplatform in door bewustwording te creëren, kennis te delen en erkenning te realiseren. Maar waarom is het eigenlijk zo belangrijk dat familie, vrienden, collega’s, behandelaren of begeleiders en coaches van slechthorenden meer weten over wat het leven met slechthorendheid inhoudt? Het antwoord daarop laten we in deze gastblog graag aan Anne zelf over.
Gehoorproblemen als stille saboteur
Binnen mijn diverse rollen als bedrijfsmaatschappelijk werker en re-integratie specialist, heb ik ieder jaar onder mijn klanten gemiddeld 10 mensen ontdekt die niet verder kwamen in hun herstel als gevolg van een niet (h)erkend gehoorprobleem. Wanneer mijn vermoedens na geadviseerd onderzoek met een diagnose bevestigd werden, kwamen er veel emoties los.
Keer op keer bleek dat de werk- én verzuimomgeving die de medewerker begeleidden, moeite hadden met het erkennen van het onderliggende gehoorprobleem als oorzaak voor het stagneren van het herstel. Vanuit mijn kennis en kunde als audiologisch maatschappelijk werker en met dank aan goede leermeesters en opleiders weet en begrijp ik wat de diepere functies van geluid en horen zijn. Welke invloeden deze hebben op allerlei fysiologische, psychologische en emotionele aspecten én hoe belangrijk het gehoor is in relatie tot je basis gevoel van veiligheid.
Erkenning als eerste stap naar herstel
Gewapend met deze kennis en kunde, een grote dosis geduld, creativiteit en de nodige communicatieve vaardigheden, nodigde ik medewerker en betrokken personen in de verzuimbegeleiding uit om met elkaar te doen wat nodig was om het verzuim zo kort mogelijk te laten duren. En daarmee kosten voor het bedrijf beheersbaar te houden.
Het bieden van psycho-educatie, waarbij iedereen tegelijkertijd dezelfde informatie ontving, bleek effectief. Doordat verbanden duidelijk werden, kon er ook weer in oplossingen gedacht worden. De grote winst voor de medewerker was dat deze eindelijk erkenning kon ervaren van zijn werkomgeving.
Voor de werknemer hielp het om als volgende stap psycho-educatie te bieden aan zijn directe leefomgeving, vaak familie en soms ook vrienden en andere naastbetrokkenen. Zoals hulpverleners binnen de privé sfeer. Het bieden van het totaalpakket aan de werk- en privéomgeving is écht van toegevoegde waarde bij psychosomatische hoorrevalidatie.
Inzicht begint soms bij een ander
Een bijzondere herinnering draag ik aan een klant van wie de begeleiding stokte. Haar HR-medewerker bleek vertrokken zonder haar dossier over te dragen. Het dossier werd vervolgens intern opgepakt en behandeld door een andere HR-medewerker uit het team. Tijdens de gezamenlijke gesprekken kreeg ik het vermoeden dat er bij haar zelf ook sprake zou kunnen zijn van gehoorverlies. En inderdaad: ze was vanaf jonge leeftijd eenzijdig doof en functioneerde met één oor. Dat ging prima. Ze ervoer, als vrouw van rond de 50 jaar, geen problemen in haar dagelijks functioneren.
Nadat de medewerker een WIA uitkering had ontvangen stuurde de HR-medewerker ons toch nog een mail. De informatie die wij hadden gedeeld tijdens de bijeenkomsten hadden haar aan het denken gezet. Zij had ingezien dat zij meer last had van de gehoorklachten dan ze vooraf, zonder kennis, had gedacht. Ze bleek zelfs al last te hebben van burn-out-achtige klachten. Klachten die zij aan allerlei andere oorzaken had toegeschreven en waarbij ze nooit eerder de rol van haar eenzijdig gehoorverlies had ingezien. Het had haar doen besluiten om op zoek te gaan naar een andere, meer passende functie. Het heeft haar uitval voorkomen.
Maar ook daar stopte het effect van onze begeleiding niet. De direct leidinggevende van de HR-medewerker bleek het samen doorlopen traject ook aan het denken gezet te hebben. Hij was onder de indruk van de veerkracht van zijn medewerker en hoe zij met alle tegenvallers in haar leven omging.
Van kostenpost naar kansen: investeren in gehoor loont
Een belangrijk onderdeel van het beter leren begrijpen van de effecten van en omgang met je gehoorprobleem is in contact komen met andere medewerkers of hoorcoaches die zelf slechthorend zijn. Het lezen van boeken als die van Stan van Kesteren, Paula Hijne en het werk van Geeske van Voorthuijsen zijn dan van toegevoegde waarde.
Door mijn grote hoorzorg netwerk kon ik de verzuimbegeleiders oplossingen op maat bieden. De financiële mogelijkheden van een bedrijf bepalen meestal de keuzes van de oplossingsrichtingen. Door naast elkaar te zetten wat niets doen en wat het doorvoeren van de nodige werkplekaanpassingen en persoonlijke begeleidingen financieel kunnen betekenen, is er uiteindelijk vaak meer mogelijk dan in eerste instantie gedacht.
Het samenwerken met de verschillende partijen binnen de inmiddels grote keten van hoorzorgaanbieders, zoals Adviesbureau PlanPlan, Hooridee en andere hoorcoaches, audiciens, audiologische centra, KNO-artsen, specialisten op het gebied van akoestiek en de invloed van geluid zoals Heart2Hear biedt, is effectief, nuttig en vooral ook heel hard nodig. Er zullen steeds meer medewerkers geconfronteerd worden met gehoorverlies. Door vergrijzing, dan wel door gehoorschade als gevolg van overmatig gebruik van geluidsdragers. Er is een hoop onnodig productieverlies door gebrek aan kennis van de impact van omgevingsgeluid op iemands functioneren.
Een wegwijzer voor wie met gehoorverlies leeft én werkt
Toen ik zelf besloot om te stoppen met betaald werken ben ik o.a. door collega’s, arbeidsdeskundigen, HR-medewerkers en klanten gevraagd om mijn kennis niet verloren te laten gaan. Een bijzondere erkenning voor mijn werk en missie tot dan toe. Het verzoek was een platform te creëren waar mensen terecht kunnen voor onafhankelijke informatie over gehoor en hoorzorg. Niet specifiek gericht op de slechthorende zelf. Vooral gericht op de werk- en privé omgeving van de slechthorende.
In de enquête die ik destijds heb uitgezet heb ik gevraagd waar men precies behoefte aan had. Er bleek niet direct behoefte aan alle hoorkennis zelf. Wél was er behoefte aan een overzichtelijk platform waar men klanten, collega’s en familie naar kan verwijzen voor betrouwbare informatie en links naar de keten van hoorzorg. Zodat de hulp ingezet kan worden die nodig is en kennis langs deze weg vanzelf steeds verder verspreid wordt. Vanuit mijn oud-klanten werd vooral ook de psycho-educatie aan de directe leefomgeving enorm gewaardeerd.
Mede geïnspireerd, uitgedaagd én gemotiveerd door het bijzondere traject met mijn oud-klant Tamara, heb ik hier samen met haar vorm aan gegeven. Wij hopen dat ons platform van toegevoegde waarde is én blijft en dat velen de weg naar het platform gaan vinden. Op weg naar een ideale wereld, waar mensen met gehoorverlies gewaardeerd worden om wat zij kunnen, toevoegen en bijdragen aan hun (werk)omgeving en waarin er van wederzijds begrip sprake is.
Net als Anne en Tamara denken ook wij graag met je mee om gehoorverlies te ondersteunen en (een deel van) de gevolgen, zoals oververmoeidheid, waar mogelijk te voorkomen. Neem gerust contact met ons op om de mogelijkheden te ontdekken.