Eén op de tien Nederlanders kampt met een gehoorprobleem. Dat zijn 1,7 miljoen mensen, waarvan tweederde nog gewoon aan het werk is. In de bouw of industrie, in het onderwijs of op kantoor. Misschien herken je het wel: een collega die nét wat vaker om verduidelijking vraagt of een medewerker die na een dag in een kantoortuin uitgeput naar huis toe gaat. Het lijkt wellicht klein, terwijl de gevolgen groots zijn.
Onzichtbaar, maar kostbaar
Gehoorproblemen zorgen niet alleen voor ongemak. Ze vergroten de kans op verzuim, productiviteitsverlies en zelfs ongevallen. Voor werkgevers zijn de kosten hoog, voor medewerkers is de impact vaak nóg groter. Gehoorverlies is immers niet terug te draaien. Gelukkig kunnen we het wel deels voorkomen en er (in onze ogen) veel beter mee omgaan. En zelfs als er al gehoorschade is, kunnen werkgevers veel doen om inzetbaarheid te behouden. Toch zien wij dat zowel werkgevers als zorgverzekeraars nog te weinig aandacht aan gehoorverlies besteden. Hoog tijd dus om dit stille probleem zichtbaar te maken!
De impact is groter dan je denkt
Wanneer er schade aan het gehoor is, spreken we van gehoorproblemen. Deze problemen hoeven niet per se op het werk te zijn ontstaan, maar hebben daar wel hun uitwerking. Soms gaat het om aangeboren gehoorverlies, soms om medische oorzaken of simpelweg ouderdom. Zo heeft ongeveer 1 op de 4 werknemers van 45 jaar of ouder te maken met gehoorverlies.
Sectoren als industrie en bouw lopen voorop in risico’s, maar ook in kantooromgevingen of in het onderwijs kunnen gehoorproblemen grote gevolgen hebben. Zo lijkt een kantoortuin gezellig en modern, maar is het voor iemand met gehoorverlies juist een bron van stress, vermoeidheid en concentratieproblemen.
De daadwerkelijke impact blijft vaak onder de radar. Mensen met gehoorverlies praten niet graag over hun gehoorproblemen. Toch melden werknemers met gehoorverlies zich aantoonbaar vaker ziek dan hun collega’s zonder gehoorproblemen (77% tegenover 55%). De oorzaak? Vermoeidheid, stress en burn-out worden vaak genoemd. Zelden wordt de link met gehoorproblemen gelegd. De cijfers spreken daarentegen boekdelen:
- 26% van het verzuim bij slechthorenden hangt samen met spanning of uitputting, tegenover 7% voor goedhorende collega’s;
- Gehoorproblemen vergroten de kans op ongevallen op het werk met 25%;
- Alleen al door gemiste werkdagen als gevolg van tinnitus lopen de maatschappelijke kosten op tot 4,8 miljard euro per jaar.
Waar gaat het mis?
Het begint met onwetendheid. Ruim 40% van de werknemers in lawaaiige sectoren (industrie en bouw) gebruikt geen gehoorbescherming, terwijl de Arbowet dit wel voorschrijft. Comfort, communicatie en cultuur zijn de voornaamste excuses. Voor werkgevers die hun best doen om bescherming beschikbaar te stellen, blijkt handhaven in de praktijk erg lastig.
Ook in de privésfeer zien we hetzelfde patroon. Slechts 4% van de festivalbezoekers gebruikt oordoppen, terwijl meer dan de helft denkt dat bescherming niet nodig is zolang het gehoor nog goed functioneert.
Zelfs wanneer men zich wél bewust is, is er nog een drempel: het taboe. Van de mensen die baat zouden hebben bij een hoortoestel, wacht 80% gemiddeld zeven jaar voor ze de stap zetten. In de tussentijd werken ze harder, missen ze informatie en lopen ze een groter risico op uitval. Niet gek dus dat slechthorende medewerkers vaker aangeven moeite te hebben met verstaan, al helemaal in sectoren waar communicatie, vergaderingen of groepsgesprekken essentieel zijn. Sterker nog: uit onderzoek blijkt dat 18% van de slechthorenden dagelijks merkt dat gehoorproblemen hun functioneren beïnvloeden.
Jouw rol als werkgever bij gehoorproblemen
Gehoorproblemen zijn niet alleen een uitdaging voor de medewerker zelf. Ze hebben directe gevolgen voor de veiligheid, productiviteit en samenwerking in je organisatie. Gelukkig kun je als werkgever veel betekenen. Zo kun je een bijdrage leveren:
- Maak het bespreekbaar
Verandering begint met bewustwording. Als medewerkers snappen wat gehoorproblemen inhouden, ontstaat de motivatie om er iets mee te doen. - Zorg voor vroegtijdige signalering
Gehoorschade ontstaat zelden van de ene op de andere dag. Door periodiek gehooronderzoek te faciliteren, kun je problemen op tijd signaleren en beperken. - Investeer in goede gehoorbescherming
Geef medewerkers de juiste middelen én uitleg om hun gehoor te beschermen. Laat zien dat het geen belemmering is, maar juist een investering in vitaliteit en werkplezier. - Bied maatwerkoplossingen
Is er al sprake van gehoorverlies? Dan zijn er hulpmiddelen die een wereld van verschil maken. Van hoortoestellen tot technische werkplekoplossingen en aangepaste communicatiesystemen: met de juiste interventies kunnen medewerkers vaak veel langer doorwerken. - Werk samen met je medewerker
Ga het gesprek aan. Maak samen een plan van aanpak dat past bij de functie én de persoon. Zo voorkom je uitval en vergroot je duurzame inzetbaarheid.
De rol van zorgverzekeraars: investering of kostenpost?
Ook zorgverzekeraars spelen een belangrijke rol in het mogelijk maken van oplossingen. Voor veel hulpmiddelen en aanpassingen is vergoeding mogelijk. Gelukkig zijn de meeste zorgverzekeraars goed doordrongen van de noodzaak om mensen duurzaam inzetbaar te houden en handelen zij aanvragen voortvarend af. Zo werd een recente aanvraag binnen drie dagen goedgekeurd en worden er zelfs klanten die een eenvoudige (en dus goedkopere) voorziening aanvragen door sommige zorgverzekeraars naar ons doorgestuurd, om een maximale duurzame inzetbaarheid te behalen. In de praktijk zien wij echter ook zorgverzekeraars die vooral oog hebben voor kostenbeheersing. Het resultaat? Langdurige trajecten, ingewikkelde procedures of simpelweg een afwijzing met als argument “te duur”, terwijl de impact van gehoorproblemen bij hen allang bekend is.
Onderzoek van EuroTrak laat zien dat onbehandeld gehoorverlies niet alleen leidt tot uitval, maar ook tot sociale isolatie, depressie, dementie en een verhoogd risico op valincidenten. Investeren in hoorzorg levert dus méér op dan alleen inzetbaarheid: het verkleint ook maatschappelijke kosten in andere domeinen. SiRM berekende zelfs dat elke euro die in hoorzorg wordt geïnvesteerd, tien keer zoveel baten oplevert. Het contrast met de huidige praktijk kan haast niet groter zijn.
Van probleem naar perspectief
PlanPlan helpt werkgevers risico’s inzichtelijk te maken en een plan van aanpak op te stellen. Wij weten hoe groot de impact van gehoorproblemen kan zijn én hoeveel er mogelijk is als je er op tijd bij bent. Met preventieve maatregelen, praktische hulpmiddelen en begeleiding zorgen we dat medewerkers inzetbaar blijven en organisaties grip krijgen op verzuim en kosten.
Ons doel is helder: mensen aan het werk houden die dachten dat dit niet meer kon. Daarmee maken we niet alleen dromen waar, maar besparen we ook enorme maatschappelijke kosten.
Gehoorproblemen zijn een stille kostenpost die vaak onder de radar blijft. Hoe langer je blijft wegkijken, hoe hoger de prijs. Door nu in actie te komen, maak je het verschil voor je medewerkers én je organisatie.
Wil jij weten hoe groot de impact van gehoorproblemen binnen jouw organisatie is? En wat je eraan kunt doen? Neem gerust contact met ons op voor inzicht, advies en maatwerk oplossingen.