Rashida is teamleider op een middelbare school in het noorden van het land. Ze weet precies wie energie geeft in de lerarenkamer, wie na een drukke dag stil wordt en wie er altijd is voor een collega die het even niet ziet zitten. Siebe is zo iemand. Al jarenlang is hij een vaste en betrouwbare kracht. Siebe is goed in zijn vak en wordt overduidelijk gewaardeerd door leerlingen en collega’s. Toen Siebe aangaf dat verstaan in de klas steeds lastiger werd, handelde Rashida direct. Ze had geen afwachtende houding of “laten we het even aanzien” en zette zonder twijfel de stappen die voor hem nodig waren.
Geen uitzondering, maar een patroon
Uit onderzoek van bedrijfsarts Arnold Schriemer onder 737 docenten blijkt dat leerkrachten met gehoorverlies bijna drie keer zo vaak uitvallen als collega’s met een goed gehoor. Siebe is dus allesbehalve een uitzondering. Sterker nog: de duurzame inzetbaarheid van leerkrachten staat structureel onder druk. Dat is geen verrassing als je bedenkt wat lesgeven dagelijks vraagt: tientallen stemmen, wisselende groepen, rumoer en vragen van alle kanten tegelijk.
Tel daarbij op dat één op de acht Nederlanders boven de veertig last heeft van beperkend gehoorverlies. En dat een groot deel van het docentenkorps precies in die leeftijdscategorie valt. De kans is dus groot dat er in elke school meerdere mensen rondlopen die gehoorverlies compenseren zonder dat iemand het ziet.
Herkennen betekent nog niet ernaar handelen
Veel schoolbesturen herkennen de signalen wel. Een docent die vaker vraagt of iets herhaald kan worden, een collega die stiller wordt in vergaderingen of een leerkracht die aangeeft moe te zijn, zonder dat de oorzaak duidelijk is. Toch blijft actie vaak uit. Niet uit onwil, maar omdat onduidelijk is wat je als werkgever kunt doen.
Rashida herkent dat gevoel. Toch wist ze ook: als Siebe aan de bel trekt, is er iets aan de hand. “En als er iets aan de hand is, los je het op”, deelde ze zonder twijfel.
Van signaal naar oplossing
Ze verteld: “Door PlanPlan werd een werkplekonderzoek uitgevoerd. Niet als formaliteit, maar als echte verkenning van wat Siebes werk van hem vroeg. Wat bleek: de combinatie van een groot lokaal, wisselende groepen en de constante luisterinspanning zorgde voor een opbouw van vermoeidheid die hij al tijden probeerde te compenseren.”
Onze aanpak was daarom meervoudig. Siebe kreeg een vast leslokaal, zodat hij niet meer elke dag in een andere ruimte opnieuw moest wennen. Dat lokaal werd akoestisch aangepast. Ook werd er gekeken naar zijn takenpakket. We zorgen samen voor meer afwisseling tussen momenten van intensief luisteren en taken waarbij de luisterdruk wegvalt. Rashida dacht hierin actief mee, was betrokken en begreep dat kleine aanpassingen grote gevolgen hebben.
Wacht niet tot iemand uitvalt
Siebe staat hierdoor nog steeds voor de klas. En dat is misschien wel de belangrijkste uitkomst van allemaal. Zijn vermoeidheid is afgenomen. De stress die zich langzaam had opgebouwd, krijgt minder grip. Maar het voor ieders mooiste nieuws: hij kan het vak blijven uitoefenen waar hij goed in is en waar hij zichtbaar energie uit haalt.
Voor Rashida was dat precies de reden om direct in actie te komen. “Je hoeft niet te wachten tot iemand uitvalt om iets te doen. De kosten van een werkplekonderzoek en een aangepast lokaal wegen niet op tegen de kosten van uitval, vervanging en het verlies van een ervaren docent.” Daar zijn wij het natuurlijk volledig mee eens!
Tegelijkertijd zijn we ook benieuwd. Hoeveel Siebes lopen er rond in jouw school? En hoeveel van hen trekken al aan de bel, zonder dat er iemand opneemt? Bij PlanPlan voeren we gespecialiseerd werkplekonderzoek uit voor medewerkers met gehoorverlies. We denken graag met je mee, voordat het te laat is.