Soms verandert iemands gehoor in een paar maanden tijd volledig. Wat eerst nog “wat minder horen” leek, groeit uit tot een situatie waarin luisteren ineens enorm veel energie kost. Zeker in een beroep waarin communicatie centraal staat, kan dat grote gevolgen hebben. Dat ervoer ook Boris, docent Duits op een middelbare school.
Van uitval naar vertrouwen
Boris werkt fulltime als docent Duits. Of beter gezegd: werkte. Op het moment dat wij hem leren kennen, is hij al uitgevallen en bezig met een voorzichtige opbouw van enkele uren per week.
Binnen één jaar verloor Boris vrijwel volledig zijn gehoor aan één oor. Wat begon met licht gehoorverlies, veranderde in 80% verlies en liep uiteindelijk op naar volledige uitval van het gehoor aan die zijde. Daarbovenop kwam ernstige tinnitus, waardoor een hoortoestel geen oplossing meer bood.
De gedachte dat hij zijn vak misschien zou moeten opgeven, bracht veel frustratie en verdriet met zich mee. Lesgeven is voor Boris namelijk niet zomaar werk. Het is een passie. Een vak waar hij energie uit haalt en waar hij zichtbaar voor leeft. Gelukkig verwees de maatschappelijk werker van zijn Audiologisch Centrum hem naar ons door.
Luisteren in een klas vraagt meer dan horen alleen
Tijdens onze intake bekeken we samen met Boris zijn situatie en het klaslokaal. Al snel werd duidelijk dat niet alleen techniek belangrijk zou zijn, maar ook rust in de ruimte zelf.
Wie niet voor de klas staat, onderschat vaak hoeveel luisterinspanning lesgeven vraagt. Een docent schakelt continu tussen stemmen, vragen, rumoer, onverwachte opmerkingen en interactie achter in het lokaal. Zeker met eenzijdige doofheid is luisteren enorm belastend. Want waar komt geluid vandaan? Wie zegt iets? En hoe houd je overzicht in een ruimte vol dynamiek?
Om Boris weer op weg te helpen adviseerden we onder andere vloerbedekking in het lokaal, iets wat zijn werkgever direct oppakte. Soms zit luisterwinst namelijk niet alleen in geavanceerde techniek, maar juist ook in de basisomstandigheden van een ruimte. Direct na het plaatsen van de vloerbedekking nam de galm af, het lokaal werd rustiger en daarmee ontstond meteen meer luistercomfort.
Een hooroplossing zonder hoortoestel
Vervolgens startten we een proef met een communicatiesysteem in de klas. Omdat een hoortoestel voor Boris niet zinvol was, werkten we met een oplossing waarbij hij het geluid ontvangt via een klein oortje vóór zijn oor, gecombineerd met meerdere microfoons in het lokaal. Juist dat bleek een groot verschil te maken.
Boris vertelt daar zelf over: “Wat een verschil! Het is even wennen om de microfoon(s) op tijd in- en weer uit te schakelen, maar het verschil in wat ik (weer) kan horen en hoeveel moeite ik hiervoor hoef te doen is groot. De hooroplossingen van PlanPlan maken het voeren van dialogen met leerlingen en uitvoeren van vraag en antwoord zoveel makkelijker. Op deze manier kan ik ook weer met vertrouwen presentaties laten doen door leerlingen, waarbij ik zelf achter in de klas zit. Voor mij brengt het ook veel rust, wetende dat ik gewoon weer alles kan verstaan en me niet in allerlei bochten moet wringen of meermaals moet vragen dingen te herhalen.
Ik werk bewust met een oortje dat voor mijn oor hangt. Dit vind ik veel prettiger dan een in-ear-oortje. Bij een oortje dat voor mijn oor hangt neem ik omgevingsgeluid waar zoals normaal en ik hoor mijzelf niet zo sterk. Ook het stoplicht vind ik een handig hulpmiddel om inzicht te krijgen in wanneer het omgevingsgeluid opkruipt. De visuele indicatie is een duidelijke waarschuwing voor mij en de klas, om attent te zijn en te blijven op het geluidsniveau.”
Meer rust, meer vertrouwen
Wat ons tijdens de proef vooral opviel, was de rust die terugkeerde. Boris hoefde zich niet langer voortdurend in bochten te wringen om alles mee te krijgen. Hij kon weer vertrouwen op wat hij hoorde. “Ik kan gewoon weer alles verstaan en hoef niet meer steeds te vragen dingen te herhalen”, deelde hij enthousiast.
Vertrouwen is essentieel in een klaslokaal. Zeker wanneer leerlingen presentaties geven, vragen door elkaar stellen of achter in de ruimte reageren.
Inmiddels is het systeem geïnstalleerd en kan Boris zijn uren verder uitbreiden. De hoop is dat de afname in luisterinspanning, gecombineerd met de verbeterde akoestiek, uiteindelijk ook een positief effect hebben op zijn tinnitusklachten. Dat vraagt tijd, maar… de eerste stappen zijn gezet.
Hoe kan het wél?
Wat deze situatie laat zien, is dat gehoorverlies niet automatisch hoeft te betekenen dat iemand zijn of haar vak moet opgeven. Ook wanneer een hoortoestel geen oplossing biedt, zijn er mogelijkheden om communicatie werkbaar te maken.
Voor Boris betekent dit dat hij docent kan blijven. Hij kan het beroep waar zijn hart voor klopt blijven uitvoeren. Precies dát is waar wij het voor doen.
Ben jij slechthorend, eenzijdig doof of loop je op je werk vast doordat luisteren te veel energie kost? Neem gerust contact met ons op. We denken graag met je mee over wat er wél mogelijk is.