Er zijn van die momenten in de spreekkamer, die blijven hangen in je gedachten. Die aan je knagen, omdat je het liefste meer wilt kunnen bieden dan een standaard oplossing. Of omdat je zo graag eerder had willen ingrijpen om extra leed, twijfel en vermoeidheid te voorkomen. In een eerdere blog schreven we al over dit soort momenten. We schreven ook toen al: juist op de werkvloer gaat het vaak mis. Maar wat gebeurt er als je dat moment niet alleen herkent, maar er ook iets mee kunt?
Van herkennen naar handelen
Met die vraag in gedachten startten we afgelopen najaar de training Arbo audicien. Niet als theoretische verdieping, maar als praktische vertaalslag van wat audiciens dagelijks zien naar wat er écht nodig is op de werkvloer.
Want hoe vaak hoor jij niet:
- “Aan het einde van de werkdag ben ik zó moe”
- “Vergaderingen kosten me gewoon te veel energie”
- “Ik red het wel… maar het kost mij alle energie die ik heb”
Stuk voor stuk signalen die meer vertellen dan gehoorverlies alleen. Toch worden deze signalen zelden vertaald naar een concrete oplossing. Tijdens onze training gebeurt dat wél.
Twee middagen die bleven hangen
In de Hoorinfotheek Plus in Utrecht ontvingen we afgelopen najaar en dit voorjaar de eerste groepen audiciens. Niet in grote zalen of een afstandelijke setting, maar als een compacte groep professionals die bewust hadden gekozen om daar te zijn.
De motivatie? Die raakte. Zo schreef één van de deelnemers over een jonge moeder die vastliep op haar werk en in tranen in de spreekkamer belandde. In diezelfde motivatie deelde ze haar knagende gevoel: had ik haar niet beter kunnen helpen?
Om direct de diepte in te duiken, openden we de trainingsmiddagen met een centrale vraag: hoe voorkom je dat iemand met gehoorverlies uitvalt op het werk? De vraag zelf lijkt eenvoudig, al is de impact groot. De antwoorden op deze vraag leverden veelvuldig scenario’s op waarin audiciens zich gevoeld hebben zoals in de introductie van dit artikel. Het gesprek transformeerde daardoor al gauw van techniek naar verantwoordelijkheid en mogelijkheden. Wat volgde waren middagen vol herkenning, scherpe vragen en gesprekken die verder gingen dan de standaard adviesrol. We spraken over waar het wringt. Over wat er niet wordt uitgesproken. En over hoe vaak oplossingen dichterbij zijn dan gedacht, terwijl signalen vaak pas (te) laat worden herkend.
De werkvloer is zelden stil
De training arbo audicien is geen klassieke nascholing, maar een middag waarin de praktijk leidend is. Met ruim 1,3 miljoen werkenden met een gehoorverlies van 25 dB of meer, is de training bovendien geen bijzaak maar noodzaak. Een groot deel van deze mensen redt zich, vaak met moeite. Wat opvalt zijn de uitdagingen die ontstaan door de dag heen. Deze uitdagingen focussen zelden alleen op horen. Ze zijn alles omvattend. Denk maar eens aan:
- Kantoortuinen waarin meerdere gesprekken door elkaar lopen
- Vergaderingen met wisselende sprekers
- Telefonie, Teams vergaderingen en spontane overleggen
Medewerkers met gehoorverlies moeten continu schakelen tussen geluid, aandacht en interpretatie. Die constante belasting maakt dat iemand sneller moe wordt, soms zelfs zo moe dat men uitvalt.
Leer anders kijken
Wat deelnemers van onze training ervaren, is geen compleet nieuw vak. Het is slechts een andere manier van kijken naar hetzelfde werk. Waar eerst de focus lag op horen, ontstaat nu ruimte voor de vraag: wat vraagt iemands werk eigenlijk van zijn of haar gehoor?
In veel hoorzorg trajecten stopt de begeleiding van audiciens na het aanmeten van hoortoestellen, soms aangevuld met soloapparatuur. Een hoortoestel kan technisch perfect zijn afgesteld, terwijl iemand op de werkvloer alsnog vastloopt. De realiteit van werk is veel complexer. Soloapparatuur helpt om één spreker tegelijkertijd te verstaan, maar een werkdag bestaat nooit uit één spreker. Tijdens de arbo audicien training zoomen we daarom in op werkplekoplossingen die verder gaan dan alleen techniek. We leren je verder kijken dan alleen een hoortoestel, zodat je kunt toewerken naar oplossingen die rekening houden met:
- Meerdere geluidsbronnen of sprekers tegelijk
- Afstand, rumoer en akoestiek in een ruimte
- Gedrag en werkvormen
- Wisselende werkomgevingen
- Continue alertheid
- En vooral: de regie van de gebruiker zelf
Nooit als vervanging van hoorzorg, maar als uitbreiding ervan.
“Soms vind je de oplossing niet in techniek”
Deze uitspraak, die meerdere keren terugkwam tijdens de training, raakt in onze ogen de kern van wat een arbo audicien anders maakt. Het gaat namelijk niet om beter horen, maar om beter functioneren. Soms vind je dat terug in techniek. Maar door breder te kijken zie je ook mogelijkheden in akoestiek, werkplekinrichting, communicatiestructuur of de juiste combinatie van middelen.
Door de tools die wij jou aanleren verschuift het gesprek van ‘wat hoor je nog?’ naar ‘wat kost je werk je eigenlijk?’. Dat levert een ander soort gesprek en advies op. Eentje die verder gaat dan techniek alleen, meer rust geeft voor een slechthorende en een veel lagere constante luisterinspanning vraagt. Daardoor houdt men veel meer energie over aan het einde van een werkdag en – zeker niet onbelangrijk – bestaat de mogelijkheid om het werk te blijven doen zoals je altijd deed.
Leren door zelf te ervaren
Een belangrijk onderdeel van de training is zelf de mogelijkheden ervaren. Wat gebeurt er als stemmen dichterbij komen? Als ruis wegvalt? Als je niet continu meer hoeft te ‘zoeken’ naar wat er gezegd wordt? Tijdens beide trainingsdagen hebben we onze deelnemers laten luisteren met en zonder ondersteuning van meerkanaals communicatiesystemen. Zo ervaarden zij wat het betekent om meerdere geluidsbronnen tegelijk te moeten verwerken. En wat er gebeurt als dat ineens wél gestructureerd wordt aangeboden.
Bewust worden én bewegen
Maar, wat we na afloop van onze trainingsdagen terug horen is misschien wel het meest waardevolle resultaat. Audiciens blijken niet alleen nieuwe inzichten en kennis hebben opgedaan, maar ook ander gedrag in de praktijk vertonen. Onze opgeleide audiciens stellen andere vragen, zoals:
Hoe gaat het op je werk?
Wanneer kost het je de meeste energie?
Hoe lang houd je dit nog vol?
Het zijn precies die vragen die het verschil maken tussen signaleren en voorkomen.
Word ook arbo audicien
Inmiddels hebben de eerste arbo audiciens hun predicaat ontvangen. Deze groep betrokken professionals uit Nederland en België draagt vanaf nu actief bij aan onze gezamenlijke missie: het voorkomen van uitval uit het arbeidsproces bij gehoorverlies, door maatwerkoplossingen op de werkplek. Niet achteraf, maar op tijd.
Wil jij, net als hen, leren herkennen waar het op de werkvloer misgaat en hoe je daar als audicien op kunt acteren? Op vrijdagmiddag 3 juli en 4 september organiseren we onze arbo audicienstraining opnieuw. De kosten bedragen € 125,- per persoon, excl. BTW. Na voltooiing van de training ontvang je het predicaat arbo audicien en 25 accreditatiepunten.
Ben jij audicien en herken je de situaties uit deze blog? Voel je dat er meer mogelijk is, maar weet je nog niet precies hoe? Stuur ons dan een korte motivatie met daarbij jouw voorkeursdatum en ontdek wat jij kunt betekenen vóórdat iemand vastloopt.